Mynwent Cathays

Agorodd Mynwent Cathays ym 1859; y gladdedigaeth gyntaf oedd Maria Dolores DePico, merch 25 oed Llysgennad Sbaen i Gaerdydd. Ers hynny, mae dros 224,000 o gladdedigaethau wedi’u cynnal, gan gynnwys llawer o unigolion blaenllaw Caerdydd, gan gynnwys meiri, meistri llongau, arglwyddi ac eraill a helpodd i lunio’r ddinas rydyn ni’n ei hadnabod heddiw.

 

Yn 2006 ffurfiwyd Cyfeillion Mynwent Cathays i warchod etifeddiaeth hanesyddol y fynwent ac i gynnal a chadw’r tiroedd ar gyfer ymwelwyr. Heddiw mae’r fynwent yn hafan i fywyd gwyllt ac yn werthfawr o ran ei hetifeddiaeth hanesyddol gyfoethog. Mae’r fynwent yn cynnal rhaglen amrywiol a chynyddol o ddigwyddiadau drwy gydol y flwyddyn.

Cyfleusterau

  • Maes parcio
  • Mynediad i gerbydau
  • Toiledau (Ochr Heol Fairoak)

Beddau sydd ar gael

  • Gweddillion a amlosgir

Beddi Rhyfel y Gymanwlad

Gwybodaeth i ymwelwyr

Mae Panel Gwybodaeth i Ymwelwyr wedi’i osod yn ddiweddar ym Mynwent Caerdydd (Cathays) i ddarparu gwybodaeth am y clwyfedigion rhyfel sydd wedi’u claddu yn y fynwent. Mae hwn yn un o nifer o baneli sy’n cael eu codi i helpu i godi ymwybyddiaeth am feddau’r Rhyfel Byd Cyntaf a’r Ail Ryfel Byd yn y DU (Ebr 2013).

Gwybodaeth hanesyddol

Yn ystod Rhyfel 1939-1945, roedd dinas Caerdydd yn un o ganolfannau Rheolaeth Dynesfeydd Gorllewinol y Llynges Frenhinol.  Fe’i difrodwyd yn ddifrifol yn sgil ymosodiad gan awyrennau’r gelyn ystod rhan gyntaf Rhyfel 1939-1945 ac mae wedi’i hailadeiladu i raddau helaeth. Agorwyd y fynwent, a adwaenir yn lleol fel Mynwent Cathays yn 1859 ac fe’i hestynnwyd i gwmpasu mwy na 100 erw.  Mae’r fynwent yn cynnwys beddau rhyfel o’r ddau ryfel byd.  Mae ychydig dros draean o gladdedigaethau 1914-1918 wedi’u cynnwys mewn Llain Beddi Rhyfel sy’n rhan o Adran EB, mae’r llain hon ar ddwy ffordd sy’n cydgyfarfod ac yn arwain at y brif fynedfa. Mae gweddill y beddau wedi’u gwasgaru mewn rhannau eraill o’r fynwent.  Ar ôl Rhyfel 1914-1918, codwyd Croes Aberth o flaen y llain yn yr ongl a ffurfiwyd gan gyffordd y ddwy ffordd, ac mae’r cyfan yn ffurfio safle ar sail ynys drionglog. Mae claddedigaethau Rhyfel 1939-1945 wedi’u gwasgaru drwy’r fynwent mewn mwy na 30 o wahanol adrannau. Mae nifer ohonynt yn awyrenwyr a ddaeth o orsafoedd yr Awyrlu Brenhinol yng Nghaerdydd a Sain Tathan. Erbyn hyn mae bron i 500 o glwyfedigion rhyfel 1914-1918 a mwy na 200 o glwyfedigion rhyfel 1939-1945 yn cael eu coffáu yn y safle hwn. Mae tua 40 o Wladolion Tramor Ffrainc a Norwy hefyd yn cael eu coffáu yma.

Gallwch ddysgu mwy drwy ymweld â http://cwgc.org

Y Diweddaraf

Adnewyddu Capeli Mynwent Cathays

Mae’r Capel Anghydymffurfwyr Fictorianaidd a adnewyddwyd yn ddiweddar bellach ar gael ar gyfer gwasanaethau angladdau a seremonïau priodas.  Rydym yn cydnabod yn ddiolchgar y rhoddion caredig gan y sefydliadau canlynol, heb eu caredigrwydd nhw, ni fyddai’r gwaith hwn wedi bod yn bosibl.

 

Pidgeons of Cardiff – www.pidgeonsofcardiff.co.uk

Michael G Ryan, Son & Daughters – www.michaelgryansonanddaughters.co.uk

Roath Court Funeral Home – www.jamessummersfuneraldirectors.co.uk

Green Willow Funerals – www.greenwillowfunerals.com

Mossfords – www.mossfords.com

Coles Funeral Directors – www.colesfuneraldirectors.co.uk

Tovey Brothers Funeral Directors – www.toveybros.co.uk

Ffrindiau Mynwent Cathays – www.friendsofcathayscemetery.co.uk

 

Rhaid rhoi cydnabyddiaeth arbennig i Ymddiriedolaeth Cadw Adeilad Cymric a roddodd yr arian ar gyfer adfer y tŵr cloch canolog.  Ar ôl cael ei fyrddio am ddegawdau, mae gan y tŵr bellach ffenestri clir a gatiau newydd.  Mae gwaith yn parhau y tu mewn gyda’r holl ffioedd a godir o logi’r capel yn mynd tuag at y gwaith adfer a chynnal a chadw parhaus ar yr adeilad hanesyddol hwn.

Gwŷl Being Human

Drwy bartneriaeth lwyddiannus â Chyngor Dinas Caerdydd, mae Prifysgol De Cymru (PDC) wedi cyflwyno amrywiaeth o berfformiadau cyhoeddus yn y ddinas. Gan weithio’n agos gyda Gwasanaethau Mynwentydd a Phrofedigaeth y Cyngor, mae PDC wedi dod â ‘hanes yn fyw’ gyda pherfformwyr yn creu golygfeydd byr am y straeon rhyfeddol am y bobl sydd wedi’u claddu yn y Fynwent.

Mae’r digwyddiad am ddim yn cyfuno teithiau cerdded treftadaeth gyda pherfformiadau byw sy’n ail-greu seiniau a straeon y fynwent, ei hanes cyfoethog a sut mae’n berthnasol i’r gymuned.

Lawrlwythwch y podlediadau:

Digwyddiadur

Gwybodaeth Cyswllt

Cyfarwyddiadau

Mynwent Cathays.

Heol Fairoak,

Cathays,

Caerdydd,

CF24 4PY.

 

 

Mynwent Cathays. Heol Allensbank,

Y Mynydd Bychan,

Caerdydd,

CF14 3RA.

Oriau agor

Mae Mynwent Cathays ar agor 9am – 5.45pm o ddydd Llun i ddydd Gwener a 10am – 5.45pm ar ddydd Sadwrn a dydd Sul.

A fyddech gystal ag ymweld â’r mynwentydd dim ond os ydych yn ymweld â bedd neu ar gyfer angladd er mwyn cydymffurfio â’r gofynion o ran ymbellhau’n gymdeithasol.